De Nederlandse overheid verhoogt de inzet op zero-emissie transport met een forse verhoging van subsidies voor waterstof aangedreven trucks. Vanaf 2024 kunnen transportondernemers voor zware waterstoftrucks tot €550.000 subsidie ontvangen via de VZEA-regeling, een verdubbeling ten opzichte van vorig jaar. Deze maatregel moet de adoptie van emissievrije bedrijfsvoertuigen versnellen, nu elektrische trucks voor langeafstandstransport nog beperkingen kennen.
De verhoogde subsidie komt op een cruciaal moment voor de transportsector. Waar elektrische bestelwagens en lichte trucks inmiddels hun plek hebben gevonden in stedelijke distributie, blijft het zware langeafstandstransport een uitdaging. Waterstoftrucks bieden hier uitkomst met een actieradius tot 800 kilometer en tankttijden van slechts 10 tot 15 minuten. Voor ondernemers met intensieve logistieke operaties vormt dit een aantrekkelijk alternatief op batterij-elektrische trucks, die langere laadtijden vereisen.
Toch blijft de laadinfrastructuur voor zowel elektrische als waterstofvoertuigen een knelpunt. Nederland telt momenteel slechts zes publieke waterstoftankstations geschikt voor trucks, geconcentreerd rond logistieke hotspots als Rotterdam en de A15-corridor. De overheid trekt via het programma Klimaatfonds €35 miljoen uit voor uitbreiding naar 25 waterstoflocaties in 2025. Voor elektrische trucks groeit het netwerk aan snellaadpleinen sneller, met inmiddels 87 publieke laadlocaties voor zwaar transport, maar ook hier zijn grote investeringen nodig.
De subsidieverlening kent wel voorwaarden. Ondernemers moeten aantonen dat hun voertuigen daadwerkelijk duurzaam worden ingezet en de aanschaf moet passen binnen een zero-emissie transitieplan. Voor elektrische trucks geldt een subsidie tot €350.000, afhankelijk van de voertuigklasse. Belangrijk detail: de regelingen worden toegekend op volgorde van binnenkomst, waarbij budgetuitputting vaak binnen enkele weken plaatsvindt.
Brancheorganisatie Transport en Logistiek Nederland signaleert groeiende interesse bij ondernemers, maar wijst ook op praktische bezwaren. De Total Cost of Ownership blijft voor zero-emissie trucks gemiddeld 30 procent hoger dan voor diesel, ondanks subsidies. Ook de beperkte beschikbaarheid van voertuigen speelt op: levertijden lopen momenteel op tot achttien maanden.
Desondanks verwacht het Planbureau voor de Leefomgeving dat in 2030 minimaal 15 procent van alle nieuwe trucks in Nederland zero-emissie zal zijn. Met de huidige subsidies en de aangekondigde uitbreiding van tankinfrastructuur zet Nederland belangrijke stappen richting een emissievrije transportsector, al blijft betaalbaarheid voorlopig de grootste uitdaging voor ondernemers.